Bàn trà đạo Trung Quốc chuẩn cần có những gì?

Bộ bàn trà Trung Hoa được xem là sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật thưởng trà và nét đẹp văn hóa truyền thống. Trên bàn trà, mỗi món trà cụ đều đảm nhận một vai trò riêng trong quá trình pha và thưởng thức trà. Từ chiếc ấm pha trà đến những phụ kiện nhỏ đi kèm, tất cả đều góp phần tạo nên một buổi trà trọn vẹn. Hãy cùng tìm hiểu những trà cụ thường xuất hiện trên bàn trà đạo Trung Quốc để hiểu rõ hơn về nét văn hóa đặc sắc này.

Trên bàn trà đạo Trung Quốc cần có những gì?

Khi mới tìm hiểu về trà đạo, nhiều người thường thắc mắc trên một bàn trà đạo Trung Quốc chuẩn sẽ bao gồm những dụng cụ nào. Thực tế, văn hóa trà Trung Hoa đã phát triển suốt hàng nghìn năm và hình thành nên một hệ thống trà cụ vô cùng phong phú.

Ngay từ thời Đường, Trà Thánh Lục Vũ đã ghi chép những dụng cụ dùng để nấu và thưởng trà trong tác phẩm nổi tiếng “Trà Kinh”. Trải qua nhiều thế kỷ, các trà cụ cổ đã không ngừng thay đổi để phù hợp với thói quen thưởng trà hiện đại. Ngày nay, trên một bàn trà Trung Quốc hoàn chỉnh thường xuất hiện khoảng 24 loại trà cụ khác nhau, được chia thành nhiều nhóm chức năng như chuẩn bị nước, xử lý trà, chứa trà, thưởng trà và vệ sinh trà cụ.

Nếu bạn đang xây dựng một bộ bàn trà Trung Quốc hoặc muốn tìm hiểu sâu hơn về trà đạo, dưới đây là những món trà cụ thường gặp nhất trên bàn trà của các trà hữu.

Nhóm dụng cụ chuẩn bị nước trên bàn trà đạo Trung Quốc

Ấm đun nước

Đây là dụng cụ dùng để đun nước và giữ nhiệt trong suốt quá trình pha trà. Ngày nay, các loại ấm đun phổ biến gồm ấm sắt, ấm đồng, ấm bạc, ấm gốm và ấm thủy tinh. Mỗi chất liệu sẽ mang đến khả năng giữ nhiệt và trải nghiệm sử dụng khác nhau.

Đối với nhiều người yêu trà lâu năm, việc lựa chọn một chiếc ấm đun phù hợp cũng quan trọng không kém việc lựa chọn trà hay ấm pha trà.

Nhóm dụng cụ xử lý trà

Trà châm – Kim trà (茶针)

Trà châm là dụng cụ hình kim dài, thường được làm từ tre, gỗ hoặc thép không gỉ. Công dụng chính là thông vòi ấm khi bị bã trà làm tắc. Ngoài ra, trà châm còn được sử dụng để hỗ trợ tách trà bánh hoặc trà gạch.

Trà giáp – Kẹp gắp (茶夹)

Trà giáp là chiếc kẹp dùng trên bàn trà. Dụng cụ này giúp gắp chén nóng khi tráng chén, lấy bã trà hoặc di chuyển các vật dụng nhỏ một cách vệ sinh và an toàn.

Trà đao – Dao tách trà (茶刀)

Trà đao là dụng cụ chuyên dùng để cạy trà bánh, trà gạch và các loại trà nén chặt như Phổ Nhĩ. Đây là món trà cụ quen thuộc với những người thường xuyên sử dụng trà nén.

Nhóm dụng cụ chứa và lấy trà

Hũ đựng trà (茶罐)

Hũ trà là nơi bảo quản trà khỏi ánh sáng, độ ẩm và mùi lạ từ môi trường. Các chất liệu thường gặp gồm thiếc, sứ, gốm, thủy tinh hoặc giấy chuyên dụng. Một chiếc hũ trà tốt sẽ giúp lưu giữ hương vị trà lâu hơn.

Trà tắc – Xúc trà (茶则)

Là dụng cụ hình máng trũng hoặc muỗng bản to, dùng để xúc trà trực tiếp từ hũ lưu trữ. Dụng cụ giúp người pha định lượng chính xác lượng trà cần dùng cho mỗi tuần trà và là nơi để khách thưởng lãm, ngắm nhìn hình dáng cánh trà trước khi pha.

Trà hà – Thuyền trà (茶荷)

Trà hà hay thuyền trà thường được dùng để thưởng lãm trà khô trước khi pha. Người thưởng trà có thể quan sát màu sắc, hình dáng và cảm nhận hương thơm của lá trà. Đồng thời, trà hà cũng hỗ trợ việc định lượng trà.

Trà thìa – Que khơi trà (茶匙)

Còn được gọi là trà bạt hoặc que khơi trà, có hình dáng như một chiếc que dài với một đầu dẹt nhỏ. Trà thìa dùng để gạt, điều hướng và chuyển cánh trà từ trà tắc (trà hà) vào trong ấm trà một cách gọn gàng, tránh làm rơi rớt ra ngoài. Trà thìa luôn cần được giữ khô ráo để tránh ảnh hưởng đến chất lượng trà.

Trà lự – Lọc trà(茶滤)

Trà lự là chiếc lưới lọc nhỏ đặt trên miệng chén công đạo khi rót trà. Nó giúp giữ lại những mảnh trà vụn và làm cho nước trà trong hơn.

Trà lậu – Phễu trà (茶漏)

Trà lậu còn gọi là phễu trà. Khi đặt trên miệng ấm, trà lậu giúp cho trà khô dễ dàng đi vào trong ấm mà không bị rơi vãi ra ngoài.

Hồ thừa (壶承)

Hồ thừa là đế đặt ấm trà trong phương pháp pha trà khô. Dụng cụ này có tác dụng đỡ ấm, hứng nước tràn và hạn chế hơi nóng truyền xuống mặt bàn.

Nhóm dụng cụ thưởng trà không thể thiếu

Ấm pha trà (泡茶壶)

Ấm trà là trung tâm của mọi bộ bàn trà Trung Quốc. Hiện nay có nhiều loại ấm khác nhau như ấm tử sa, ấm sứ, ấm gốm hay ấm thủy tinh.

Trong đó, ấm tử sa Nghi Hưng được nhiều trà hữu yêu thích nhờ khả năng giữ nhiệt tốt và giúp hương vị trà trở nên tròn đầy hơn theo thời gian sử dụng.

Chén khải (盖碗)

Chén khải là một trong những dụng cụ pha trà phổ biến nhất hiện nay. Cấu tạo gồm nắp, bát và đĩa lót, tượng trưng cho trời, đất và con người.

Ưu điểm lớn nhất của chén khải là phù hợp với hầu hết các loại trà từ trà xanh, trà trắng đến Ô Long và Phổ Nhĩ.

Chén Tướng – Tống (公道杯)

Chén Tướng, còn gọi là tống, là vật dụng gần như không thể thiếu trên một bàn trà đạo Trung Quốc.

Sau khi trà được pha trong ấm hoặc cái bát, nước trà sẽ được rót sang tống trước khi chia ra các chén nhỏ. Điều này giúp tất cả người thưởng trà đều nhận được lượng nước trà và hương vị đồng đều.

Chén thưởng trà (品茗杯)

Chén thưởng trà là dụng cụ dùng để uống trà. Thông thường, chén được thiết kế nhỏ để người dùng có thể cảm nhận rõ màu sắc, hương thơm và hậu vị của trà. Các loại chén phổ biến gồm chén sứ, chén tử sa, chén gốm thủ công,…

Kích thước nhỏ của chén giúp việc thưởng trà trở nên tinh tế và chậm rãi hơn.

Chén ngửi hương (闻香杯)

Đối với những dòng trà có hương thơm nổi bật như Ô Long hay Đơn Tùng, nhiều người sẽ sử dụng thêm chén ngửi hương.

Loại chén này có dáng cao và thon, giúp lưu giữ hương trà lâu hơn. Trước khi uống, người thưởng trà có thể cảm nhận từng tầng hương còn đọng lại trong chén.

Đế chén (杯托)

Đế chén là chiếc đĩa nhỏ đặt bên dưới chén trà. Ngoài chức năng trang trí, đế chén còn giúp tránh nóng tay và hạn chế nước trà làm bẩn bàn trà.

Đế đặt nắp (盖置)

Đây là nơi đặt nắp ấm hoặc nắp chén khải trong quá trình pha trà. Một món trà cụ nhỏ nhưng giúp bàn trà trở nên gọn gàng và sạch sẽ hơn.

Nhóm dụng cụ vệ sinh và bảo quản trà cụ

Trà bàn (茶盘)

Trà bàn là nền tảng của toàn bộ bàn trà đạo Trung Quốc. Đây là nơi đặt ấm trà, chén trà và các trà cụ khác.

Ngày nay, bàn trà Trung Quốc được chế tác từ nhiều chất liệu như gỗ, tre, đá hoặc gốm. Tùy phong cách mà người dùng có thể lựa chọn thiết kế phù hợp với không gian thưởng trà.

Trà cân (茶巾)

Trà cân hay khăn trà được dùng để lau nước đọng trên bàn trà, đáy ấm hoặc đáy chén. Đây là vật dụng nhỏ nhưng luôn xuất hiện trên các bộ bàn trà Trung Quốc chuyên nghiệp.

Bút dưỡng ấm (养壶笔)

Bút dưỡng ấm có hình dáng giống một cây bút lông. Dụng cụ này được dùng để vệ sinh và chăm sóc bề mặt ấm trà, đặc biệt là ấm tử sa.

Ống trà cụ (茶筒)

Ống trà cụ là nơi cất giữ trà châm, trà giáp, trà tắc, trà thìa và các phụ kiện khác. Nhờ đó, bàn trà luôn ngăn nắp và dễ sử dụng.

Trà tẩy – Kháo trà (茶洗)

Trà tẩy có hình dạng giống một chiếc bát lớn. Đây là nơi chứa nước rửa chén, nước thừa và lá trà đã sử dụng trong suốt buổi trà.

Phụ kiện thường gặp trên bộ bàn trà Trung Quốc

Trà sủng (茶宠)

Bên cạnh các trà cụ chính, nhiều người còn đặt thêm trà sủng trên bàn trà. Trà sủng thường được làm từ tử sa với nhiều hình dáng khác nhau như thiềm thừ, tỳ hưu, linh thú hoặc các nhân vật dân gian.

Mặc dù không trực tiếp phục vụ việc pha trà, trà sủng giúp tăng tính thẩm mỹ cho bàn trà và mang ý nghĩa may mắn, cát tường theo quan niệm truyền thống.

Xem thêm:

• Tìm hiểu về văn hóa uống trà của người Trung Quốc 
• 6 món trà cụ không thể thiếu cho người mới chơi trà 

Kết luận

Một bàn trà đạo Trung Quốc không nhất thiết phải có đầy đủ mọi loại trà cụ mới tạo nên một buổi trà ý nghĩa. Nhiều người chỉ cần một chiếc ấm và vài chén trà là đã có thể tận hưởng những phút giây thư giãn trọn vẹn. Tuy nhiên, việc bổ sung thêm các trà cụ phù hợp sẽ giúp quá trình pha trà thuận tiện và thú vị hơn. Nếu đang xây dựng không gian trà riêng, bạn có thể bắt đầu từ những trà cụ cơ bản rồi dần hoàn thiện bộ bàn trà theo phong cách và nhu cầu thưởng trà của mình.

By TSTN