HỒNG TRÀ NGHI HƯNG

Nghi Hưng, xưa gọi là Dương Tiện, nổi tiếng với ấm tử sa đặc trưng. Nhưng ẩn sau danh tiếng của tử sa Nghi Hưng còn có một loại danh trà lâu đời mang tên “trà đen Nghi Hưng”, còn gọi là “Dương Tiện Hồng”.Trà thuộc dòng trà công phu Tô Hồng. Hương vị nổi bật với nét dịu dàng của vùng Giang Nam, hương tre và hương hoa thanh nhã. Loại trà này cũng đặc biệt phù hợp với ấm tử sa.

Trà đen Nghi Hưng có sợi trà nhỏ dài, kết chặt, màu đen óng. Trà có đầu búp phủ lớp lông tơ vàng rõ rệt (kim hào). Về vùng sản xuất, trà này được xếp vào nhóm “Tô Hồng” chứ không phải “Nghi Hồng”. “Nghi Hồng” là trà đen sản xuất ở Nghi Xương, Hồ Bắc, nên “Nghi Hồng ≠ trà đen Nghi Hưng”.

Nguồn gốc và lịch sử

Trà đen Nghi Hưng chủ yếu được trồng tại Nghi Hưng, Giang Tô, tức vùng Dương Tiện xưa. Khu vực này nằm ven dãy Thiên Mục Sơn và bờ hồ Thái Hồ. Địa hình khá cao, khí hậu ẩm và đất đai màu mỡ. Đất chủ yếu là đất nâu vàng và đất đỏ, rất thích hợp cho cây trà phát triển.

• Lịch sử có thể truy về thời Đông Hán, đã được ghi chép trong sách Đồng Quân Lục. Thời Tam Quốc, trà này từng được Tôn Quyền ca ngợi là “Quốc Sơn trà”.
• Từ đời Đường đã trở thành trà cống. “Trà thánh” Lục Vũ trong Trà Kinh từng khen đây là loại trà “hương thơm đứng đầu thiên hạ”. Câu thơ của Lư Đồng:
  “Thiên tử phải nếm trà Dương Tiện, trăm loài cỏ chẳng dám nở hoa trước”
  càng khiến danh tiếng của nó vang xa.
• Thời Tống, Tô Đông Pha từng sống ở Nghi Hưng, nghiên cứu sâu về thú thưởng trà Nghi Hưng cùng ấm tử sa, góp phần lớn vào sự phát triển hòa quyện giữa văn hóa trà và văn hóa tử sa nơi đây.
• Năm 1915, trà đen Nghi Hưng giành huy chương vàng tại Hội chợ Panama.
• Tháng 11 năm 2019, được chọn vào Danh mục thương hiệu nông sản vùng của Trung Quốc.

Quy trình chế biến

Trà đen Nghi Hưng thuộc dòng hồng trà công phu lá nhỏ. Mùa thu hái chủ yếu vào mùa xuân, thường dùng nguyên liệu là búp non một tôm một lá hoặc một tôm hai lá vừa hé. Quá trình chế biến gồm: làm héo, vò, lên men và sấy.

Trong đó, làm héo là công đoạn đầu tiên và rất quan trọng trong chế biến hồng trà. Lá trà tươi được trải mỏng trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm thích hợp để thoát bớt nước, giảm độ căng của lá — đây là nền tảng hình thành chất lượng trà. Độ héo thích hợp khi lượng nước trong lá còn khoảng 60%, tuân theo nguyên tắc: “lá non héo đậm hơn, lá già héo nhẹ hơn”.

Bản thân trà đen Nghi Hưng không có phân cấp rõ ràng; tại địa phương thường phân loại theo hình dạng trà như: trà lá, trà vụn, trà miếng và trà bột.

Cách pha và thưởng thức

“Trà Dương Tiện và ấm tử sa” vốn là một cặp trời sinh. Người Nghi Hưng có câu: “Trà đen Nghi Hưng nuôi ấm Nghi Hưng”. Trà và ấm cùng chung nguồn gốc, dùng ấm tử sa để pha trà sẽ làm nước trà thêm ôn nhuận, đồng thời giúp ấm lên nước bóng đẹp theo thời gian. Ở Nghi Hưng, hầu như nhà nào cũng dùng chính ấm mình làm để pha trà địa phương.

Trà đen Nghi Hưng thích hợp nhất khi pha bằng ấm tử sa; dùng gaiwan (chén có nắp) cũng được. Tỷ lệ trà và nước khuyên dùng khoảng 1:30, nhiệt độ nước thích hợp từ 90 – 95°C, có thể điều chỉnh tùy khẩu vị.

• Nước trà có màu đỏ cam sáng trong, óng ánh như hổ phách; trà ngon thường có “vòng vàng” rõ trên mặt nước.
• Hương trà ngọt thanh, cao và thoáng, mang nét đặc trưng của hương tre, lan, mùi khoai ngọt, thanh khiết tao nhã.
• Vị trà tươi dịu, mềm mượt, hậu vị có cảm giác ngọt như long nhãn khô; gần như không đắng chát, dư vị ngọt thanh kéo dài và rất bền nước – trà ngon có thể pha đến bảy tám lần.
• Về khí chất, trà mang phong vị “ôn nhuận, thanh nhã, kín đáo và ngọt lành”, không đậm mạnh như nhiều loại hồng trà khác, mà giống hình tượng một thiếu nữ Giang Nam dịu dàng, nền nã.