Kẹp gắp chén sử dụng như thế nào là đúng?

Trên bàn trà, kẹp gắp chén là một dụng cụ nhỏ nhưng rất hữu ích. Kẹp giúp người pha di chuyển chén dễ dàng, đồng thời hạn chế việc dùng tay chạm trực tiếp vào trà cụ. Để tìm hiểu chi tiết về cách sử dụng kẹp gắp chén sao cho đúng, mời bạn cùng Tử Sa Trân Ngoạn tham khảo bài viết dưới đây

Kẹp gắp chén là gì?

Kẹp gắp chén (kẹp trà) là một dụng cụ dùng để gắp và di chuyển chén trà trong quá trình pha trà.

Kẹp thường có thiết kế gồm hai nhánh dài. Phần đầu được tạo hình để giữ chén chắc chắn. Thiết kế phù hợp giúp hạn chế trầy xước và bảo vệ trà cụ.

Kẹp trà thường được làm từ tre, gỗ, kim loại hoặc các vật liệu phù hợp với không gian thưởng trà. Trong đó, kẹp tre và kẹp gỗ được nhiều người lựa chọn nhờ vẻ ngoài mộc mạc, nhẹ tay và hài hòa với bàn trà.

Kẹp trà có thể được xem như phần nối dài của bàn tay. Vì vậy, người pha dễ dàng thao tác với chén nóng, hạn chế tiếp xúc trực tiếp và giữ cho trà cụ luôn sạch sẽ.

Công dụng của kẹp gắp chén trên bàn trà

Tùy vào không gian và tính chất của buổi trà, kẹp gắp chén có thể được sử dụng linh hoạt với nhiều công dụng khác nhau.

Trong những buổi trà trang trọng, kẹp thường được dùng chủ yếu để gắp, tráng và đưa chén đến khách. Việc hạn chế dùng tay trực tiếp giúp thao tác trở nên lịch sự, đồng thời tạo cảm giác sạch sẽ và chỉn chu.

Trong không gian thân mật hoặc khi thưởng trà hằng ngày, kẹp trà có thể được dùng để gắp trà, hỗ trợ lấy bã trà. Kẹp cũng hỗ trợ vệ sinh trà cụ. Tuy nhiên, người pha nên cân nhắc mục đích sử dụng để giữ sự gọn gàng và phù hợp trên bàn trà.

Cách sử dụng kẹp gắp chén đúng cách

1. Cách cầm kẹp trà

Cách cầm kẹp ảnh hưởng trực tiếp đến độ chắc chắn khi thao tác. Khi dùng kẹp gắp chén, người pha thường sử dụng tay phải với ba ngón gồm ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa.

Không nên chỉ cầm ở phần đầu của kẹp vì vị trí này khó tạo lực ổn định. Thay vào đó, nên đặt các ngón tay ở khu vực gần giữa thân kẹp. Cách cầm này giúp kiểm soát lực tốt hơn, đồng thời hạn chế tình trạng chén bị trượt hoặc rơi.

Khi mới làm quen, nên thao tác chậm và giữ lực vừa phải. Nếu bóp kẹp quá mạnh, chén có thể bị nghiêng hoặc mất cân bằng. Ngược lại, lực kẹp quá nhẹ sẽ khiến chén dễ trượt khỏi đầu kẹp.

2. Cách gắp chén thưởng trà

Khi gắp chén, cần chú ý đến vị trí đặt đầu kẹp để giữ chén chắc chắn và an toàn.

Khoảng cách giữa các ngón tay và miệng chén nên duy trì khoảng 2 cm. Sau đó, đưa hai đầu kẹp vào phía trong lòng chén và đặt sâu gần phần đáy. Vị trí này giúp kẹp giữ chén ổn định hơn so với việc chỉ kẹp ở gần miệng chén.

Sau khi đặt kẹp vào chén, nên kiểm tra độ chắc chắn trước khi nâng lên. Khi di chuyển, giữ tay ổn định và đưa chén nhẹ nhàng đến vị trí mong muốn. Không nên thao tác quá nhanh vì có thể làm chén nghiêng, trượt hoặc rơi.

Đối với những chén có thành mỏng hoặc kích thước nhỏ, cần điều chỉnh lực kẹp phù hợp. Việc sử dụng lực vừa đủ sẽ giúp bảo vệ trà cụ và tạo cảm giác tự nhiên trong quá trình pha trà.

3. Lau khô chén trước khi mời khách

Sau khi tráng chén bằng nước nóng, trên bề mặt có thể còn đọng một lượng nước nhỏ. Trước khi đưa chén đến khách, người pha nên dùng kẹp gắp chén lấy chén ở vị trí gần mình. Sau đó, chạm nhẹ phần đáy chén vào khăn trà.

Thao tác này giúp làm khô phần nước còn đọng, hạn chế nước nhỏ xuống bàn và giữ không gian thưởng trà sạch sẽ hơn.

Khi mời khách, nên đưa chén nhẹ nhàng và đặt ở vị trí thuận tiện. Không cần thực hiện động tác quá cầu kỳ, bởi sự tự nhiên và cẩn thận thường mang lại cảm giác dễ chịu hơn.

4. Vệ sinh và bảo quản kẹp gắp chén

Sau mỗi buổi trà, kẹp cần được vệ sinh và bảo quản đúng cách để duy trì độ sạch cũng như tuổi thọ sử dụng.

Trước tiên, dùng khăn trà lau sạch dấu tay và hơi ẩm trên bề mặt. Nếu kẹp dính nước trà hoặc bã trà, hãy rửa sạch bằng nước. Sau đó, dùng khăn sạch lau khô kẹp.

Không nên cắm trực tiếp kẹp đã sử dụng vào ống đựng trà cụ khi kẹp vẫn còn ẩm. Độ ẩm tích tụ có thể ảnh hưởng đến bề mặt kẹp. Điều này thường xảy ra với kẹp làm từ tre hoặc gỗ.

Sau khi vệ sinh, đặt kẹp ở nơi thông thoáng. Chờ đến khi kẹp khô hoàn toàn rồi mới cất. Với kẹp tre hoặc kẹp gỗ, không nên ngâm trong nước quá lâu và cũng nên hạn chế để kẹp ở nơi có độ ẩm cao.

Xem thêm: 6 món trà cụ không thể thiếu cho người mới chơi trà 

Nghi thức làm sạch trà cụ khi tiếp khách

Giữ trà cụ sạch sẽ là một yêu cầu cơ bản trong quá trình pha và thưởng trà. Khi tiếp khách, việc vệ sinh chén và các dụng cụ liên quan cũng cần được thực hiện cẩn thận để thể hiện sự tôn trọng.

1. Tráng trà cụ trước mặt khách

Trước khi bắt đầu pha trà, dù ấm và chén đã được vệ sinh từ trước, người pha vẫn có thể tráng lại trà cụ bằng nước nóng trước mặt khách.

Thao tác này giúp làm ấm chén, đồng thời tạo cảm giác sạch sẽ và chỉn chu. Việc tráng trà cụ trước khi pha cũng cho thấy sự quan tâm của người chủ đối với trải nghiệm thưởng trà của khách.

2. Không nên tráng chung tất cả chén

Khi tiếp khách, không nên đặt toàn bộ chén vào cùng một dụng cụ chỉ để tiết kiệm thời gian. Thay vào đó, có thể dùng kẹp gắp chén để gắp từng chén và thực hiện thao tác tráng riêng.

Cách làm này giúp quá trình pha trà trở nên gọn gàng, cẩn thận và phù hợp với tinh thần tiếp đãi trên bàn trà. Mỗi thao tác đều có sự quan sát và chủ động, thay vì thực hiện vội vàng.

3. Hạn chế dùng tay trực tiếp khi tráng chén

Trong quá trình tráng hoặc làm sạch chén trước mặt khách, nên sử dụng kẹp trà thay vì dùng tay trực tiếp.

Việc dùng tay có thể ảnh hưởng đến cảm nhận về vệ sinh, đặc biệt khi chén được dùng để mời khách. Ngoài ra, nước nóng cũng có thể khiến việc cầm trực tiếp trở nên khó khăn và làm tăng nguy cơ trượt chén.

Sử dụng kẹp giúp thao tác an toàn hơn, đồng thời giữ cho quá trình pha trà có sự thống nhất và chỉn chu.

Sử dụng kẹp gắp chén trong sinh hoạt hằng ngày

Trong những buổi thưởng trà thường ngày, không nhất thiết phải tuân theo toàn bộ nghi thức như khi tiếp khách. Kẹp trà có thể được sử dụng linh hoạt tùy theo thói quen và không gian pha trà.

Điều quan trọng là giữ trà cụ sạch sẽ, thao tác an toàn và bảo quản dụng cụ đúng cách. Khi vệ sinh chén tại nhà, người dùng có thể tập trung vào việc làm sạch kỹ thay vì quá chú trọng đến trình tự nghi thức.

Tuy vậy, những thói quen nhỏ như dùng kẹp để gắp chén nóng, lau khô trà cụ trước khi cất hoặc giữ bàn trà gọn gàng vẫn góp phần tạo nên một trải nghiệm thưởng trà dễ chịu.

Xem thêm: Tìm hiểu về văn hóa uống trà của người Trung Quốc 

Kết luận

Như vậy, qua những hướng dẫn trên, bạn đã hiểu rõ hơn về cách sử dụng kẹp gắp chén sao cho phù hợp khi thưởng trà. Hy vọng những chia sẻ trên giúp bạn dễ dàng áp dụng trong quá trình pha trà. Những thao tác nhỏ sẽ góp phần tạo nên một bàn trà gọn gàng và tinh tế.

By TSTN