Kỹ nghệ chế tác Hồng trà Dương Tiện Nghi Hưng được ghi danh vào Di sản văn hóa phi vật

Năm 2023, “Kỹ nghệ chế tác trà Dương Tiện Nghi Hưng” đã chính thức được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu đợt thứ năm của tỉnh Giang Tô.

Từ trà sơn dã trở thành cống trà hoàng gia

Kỹ nghệ làm trà Dương Tiện ở Nghi Hưng có lịch sử vô cùng lâu đời. Từ thời Đông Hán, trà Dương Tiện đã được ghi chép trong sách Đồng Quân Thái Dược Lục. Khi ấy, trà ngon của vùng Tấn Lăng (nay là Nghi Hưng) đã nổi danh khắp vùng Giang Nam. Đến thời Tam Quốc – Đông Ngô, trà Dương Tiện được gọi là “Quốc Sơn trà”, trở thành phẩm trà quý của miền nam Trung Hoa.

*Thời Tam Quốc – Đông Ngô, trà Dương Tiện được gọi là “Quốc Sơn trà”*

Người thực sự đưa trà Dương Tiện bước vào tầm nhìn của hoàng gia chính là Trà Thánh Lục Vũ. Vào niên hiệu thời Đường Túc Tông, uan Thứ sử Thường Châu là Lý Thê Quân nhận được trà Dương Tiện do một vị sơn tăng dâng tặng. Sau đó, liền mời Lục Vũ thưởng trà, sau khi nếm thử, Lục Vũ hết lời ca ngợi rằng:

“Phương hương cam lạt, quán tuyệt chư cảnh, khả tiến vu thượng”
(Hương thơm và vị ngọt cay vượt trội các nơi khác, xứng đáng dâng lên bậc chí tôn.)

Nhờ lời tiến cử ấy, đến niên hiệu Đại Lịch thời Đường Đại Tông, trà Dương Tiện chính thức trở thành trà cống của hoàng thất. Lý Thê Quân cho xây dựng “Cống Trà Xá” bên dòng Yểm Họa Khê. Đây được xem là lò chế biến trà chính thức đầu tiên của Trung Quốc. Từ đó, trà Dương Tiện mở ra lịch sử hơn nghìn năm với danh xưng cống trà.

Hồng trà Dương Tiện Nghi Hưng được chế tác qua năm công đoạn chính gồm hái trà, làm héo, vò, lên men và sấy hong. Đây là đại diện tiêu biểu cho kỹ nghệ hồng trà công phu truyền thống của Trung Hoa. Trà nổi bật với dáng trà thanh mảnh và vị ngọt dịu, được nhiều người yêu trà yêu thích.

Kế thừa: Giữ và biến của kỹ nghệ nghìn năm

Từ thời Đường với kỹ thuật hấp xanh ép bánh thịnh hành, sang thời Tống với thú thưởng trà của giới văn nhân, rồi đến thời Minh – Thanh khi trà tán sao xanh dần hoàn thiện, kỹ nghệ làm trà Dương Tiện đã không ngừng phát triển. Dù thay đổi theo từng thời kỳ, tinh thần “thiên nhân hợp nhất” trong nghệ thuật làm trà vẫn luôn được gìn giữ.

Đến thời Nguyên, trà Dương Tiện được truyền bá đến nhiều vùng dân tộc biên cương. Khi ấy xuất hiện những dòng trà mới như “Kim Tự Mạt Trà”. Đây được xem là hình thái sơ khai của hồng trà Nghi Hưng.

*Trà này là đại diện tiêu biểu cho kỹ nghệ hồng trà công phu truyền thống của Trung Hoa*

Sang thời Minh, trà bánh dần bị thay thế bởi trà tán. Kỹ thuật sao trà cũng trở nên phổ biến hơn. Hồng trà Nghi Hưng chính thức hình thành trong giai đoạn này. Đến thời Thanh, trà Dương Tiện được xuất khẩu mạnh ra hải ngoại. Điều đó giúp nơi đây trở thành vùng trà quan trọng của Giang Nam.

Bước sang thế kỷ mới, kỹ nghệ chế tác trà Dương Tiện đón nhận cơ hội phát triển mới. Việc được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể cấp tỉnh là sự công nhận dành cho kỹ nghệ nghìn năm. Đây cũng là động lực lớn cho những người kế thừa.

Ngày nay, hồng trà Nghi Hưng vẫn được chế tác theo phương pháp truyền thống. Các công đoạn chính gồm làm héo, vò, lên men và sấy hong. Thành phẩm có hương vị tươi thuần, nước trà cam đỏ sáng trong và hậu ngọt dịu. Vì thế, loại trà này rất được người tiêu dùng yêu thích.

Sự tái sinh: Di sản phi vật thể tỏa sáng trong thời đại mới

Cùng với việc “Dương Tiện trà” và “Nghi Hưng Hồng” trở thành nhãn hiệu chứng nhận chỉ dẫn địa lý quốc gia, sức ảnh hưởng của thương hiệu trà Dương Tiện ngày càng lớn mạnh.

Hiệp hội xúc tiến văn hóa trà Nghi Hưng cùng nhiều tổ chức khác cũng quảng bá văn hóa trà địa phương. Họ tổ chức trà hội, xuất bản sách báo và mở các lớp trải nghiệm trà. Nhờ đó, nhiều người biết hơn về sức hấp dẫn của chén cống trà nghìn năm.

Sự kết hợp giữa trà và du lịch cũng trở thành hướng phát triển mới. Trà Dương Tiện giờ đây không chỉ là một thức uống. Nó còn đại diện cho phong cách sống gần gũi với thiên nhiên và núi rừng.

*Hồng trà Nghi Hưng – Di sản phi vật thể tỏa sáng trong thời đại mới*

Từ những búp trà nơi sơn dã thời Đông Hán, đến cống trà hoàng gia thời Đường, rồi trở thành di sản văn hóa phi vật thể ngày nay, trà Dương Tiện đã đi qua hơn nghìn năm lịch sử.

Điều chưa từng thay đổi chính là hương thanh vị hậu kết tinh từ non nước cùng sự bền bỉ của những người làm trà. Mỗi lá trà đều chứa đựng tâm huyết của trà nhân. Mỗi làn hương trà đều kể lại câu chuyện của Nghi Hưng.